Năm ca khúc trước 1975 - trong đó có bài Con đường xưa em đi của tác giả Châu Kỳ - Hồ Đình Phương - vừa bị cấm lưu hành dài lâu vì được cho là có lời và nội dung không đúng với phiên bản gốc. Bà Kha Thị Đàng - thê thiếp của cố nhạc sĩ Châu Kỳ - san sẻ bà và mái ấm hụt hẫng về sự việc. Trước đó, khi nghe ca khúc này bị tạm thời dừng lưu hành để kiểm tra, bà Đàng vẫn kì vọng việc đối chiếu sẽ đem đến kết quả tốt để ca khúc tiếp diễn được bình thường.
 |
|
"Con đường xưa em đi" là ca khúc sáng tác trước năm 1975 bị cấm vì có dị bản.
|
Người hoàng hậu 80 tuổi cho nhân thức chồng bà sáng tác Đoạn đường xưa em đi vào thập niên 1960, trong bối cảnh dòng Bolero được rất nhiều khán giả ưa chuộng ở Sài Gòn. Phổ thông nhạc phẩm của tác giả Châu Kỳ được viết trong thời gian này. Sinh thời, nhạc sĩ Châu Kỳ và nhà thơ Hồ Đình Phương thường cùng nhau sáng tác. Cố nhạc sĩ thường biên soạn phần nhạc trước, sau đó để bạn chính mình viết lời.
 |
|
Bà Kha Thị Đàng - bà xã của cố nhạc sĩ Châu Kỳ.
|
Khoảng năm 1967-1968, bà Đàng và nhạc sĩ Hồ Đình Phương khiến cho việc ở nhà máy giấy Tân Mai, Biên Hòa, Đồng Nai. Sau lưng nhà máy là một con đường mòn tiếp liền nơi nghỉ trưa của công nhân và khu vực làm cho việc. Trong khoảng văn phòng nhìn ra, cố tác giả Hồ Đình Phương - lúc đó là phó giám đốc hành chính - nảy sinh ngẫu hứng để sau đó viết nên những ca từ: "Con đường xưa em đi/ Vàng lên mái tóc thề/ Ngõ hồn dâng tái tê...".
Bà Đàng cho rằng thời điểm đó, giang sơn thường xảy ra chiến tranh, đa dạng nhạc phẩm chứa những ca trong khoảng mang bóng dáng người lính vì "người theo dõi người ta thích thế". Do đó, trong bài Con đường xưa em đi có câu "Trận mạc anh bước đi" và "Phiên gác canh dài".
Đến năm 2007, khi sức khỏe nhạc sĩ Châu Kỳ yếu dần, phi tần chồng ông quyết định sửa lại một số ca trong khoảng để bài hát được bình thường hơn. Bài hát được sửa hai chỗ: chữ "mặt trận" được chuyển thành "lối mòn", "phiên gác" thành "thao thức". "Chúng tôi sửa để ca trong khoảng mới thích hợp với nền nhạc hơn, đồng thời giúp ca khúc phù hợp với bối cảnh cuộc sống tự do", bà kể. Tất nhiên, việc sửa đổi này chỉ được nhị ông bà trao đổi tương hỗ bằng miệng, không lưu thành văn phiên bản. Năm 2008, sau khi nhạc sĩ Châu Kỳ mất đi, chuyện sửa ca từ mới cho bài hát được bà san sớt với vài người nhà, bạn bè.
Năm 2016, bà hồ hởi khi hay tin nam ca sĩ Trung Quang thuyết trình ca khúc này với phần ca từ mới trong cuộc tranh tài Thần tượng Bolero và đoạt giải vô địch. Cùng năm, một kênh của đài truyền hình tổ quốc thực hiện chương trình Sol quà về nhạc sĩ Châu Kỳ và lấy tên ca khúc làm cho chủ đề chương trình.
Bà Đàng cho biết chính mình chưa có ý tiên đề nghị cấp phép ca khúc quay về vì thấy phiền toái và ngại rối rắm. "Tôi chỉ mong tập đoàn tác dụng thấy ca khúc nào của chồng tôi phù hợp thì cho phép lưu hành, chứ tôi không muốn xin. Thật lòng mà nói dù được cấp phép hay không cấp phép, tôi tin ca khúc này đã đi vào lòng khán giả suốt mấy chục năm qua", người thê thiếp chia sớt. Hiện gia đình không còn giữ bản gốc nhạc phẩm này.
 |
|
Nhạc sĩ Châu Kỳ và vợ - bà Đàng - trong lễ cưới. Ảnh tư liệu.
|
Trước khi nhạc sĩ Châu Kỳ mất, bên giường bệnh, bà đã viết cuốn hồi ký Thi Đàng kỳ duyên, kể về 300 ca khúc do chồng bản thân mình sáng tác. Bà Đàng muốn đánh dấu những câu chuyện về các nhạc phẩm của Châu Kỳ để khán giả đời sau còn nhân thức tới những âm điệu Bolero của ông.
Lúc trước, thông tin dị phiên bản của các ca khúc: Cánh thiệp đầu xuân (Lê Dinh - Minh Kỳ), Rừng xưa (Lam Phương), Chuyện bi quan ngày xuân (Lam Phương), Đừng gọi anh bằng chú (Diên An), Đoạn đường xưa em đi (Châu Kỳ - Hồ Đình Phương) sẽ bị cấm vĩnh viễn gây xốn xang. Ông Nguyễn Đăng Chương - Cục trưởng Cục Nghệ thuật Thao diễn - cho nhân thức: "Những bản nhạc bị sửa lời vi phạm nặng nề hà quyền tác giả và quyền can dự. Việc cấm lưu hành lâu dài là đương nhiên và phải khiến cho". Giả dụ có đơn vị xin cấp phép lưu hành và có xác nhận của tác giả rằng đó là bạn dạng gốc, tổ chức quản lý sẽ để ý.
Tam Kỳ
Đọc thêm: váy ngủ gợi cảm đà nẵng
